مجموعه نيكلا كوچولو:
انتشارات سروش/ ترجمه آفاق حامد هاشمي (پنج جلد)
انتشارات هرمس/ ترجمه اميرحسين مهدي زاده (9 جلد)
حمیدرضا خوشکردار: نيكلا كوچولو براي هر آدم بزرگي كه اندكي، و فقط اندكي از كودكي اش را با خود نگاه داشته باشد، قطعا شخصيتي با اهميت خواهد بود. خود من در ارزش گذاري كتابهاي خوانده ام، آن را در رتبه هاي كمتر از "چنين گفت زرتشت" قرار نمي دهم. اگرچه اين كتاب فرانسوي است، اما انگار بخشي از كودكي گم شده هر انساني در پس شادي هاي بزرگ و غم هاي كوچك، دعواها، كتك زدن ها و كتك خوردن ها، بورشدن ها ، شلوغي ها و گند بالا اوردن يك عده بچه دبستاني خود را نشان مي دهد و دالي كنان ما را به خنده مي اندازد.
رنه گوسيني يكي از بهترين پاورقي نويسان تاريخ مطبوعات فرانسه است، اگرچه او را كمتر مي شناسيم اما مخلوقات ساده اش غول ها و شخصيت هاي مهم زندگي مايند: لوك خوش شانس، دالتون ها، بوشفگ دوست داشتني، عاقل اسبي مثل جالي، آستريكس و اوبليكس كبير. ژاك سامپه هم از غول هاي كاريكاتور جهان است. ( مجموعه اي از طرح هاي او را خانه كاريكاتور در ايران منتشر كرده) نتيجه همكاري اين دو سلطان، مجموعه نيكولاست. سامپه طرح زده و گوسيني نوشته....
داستان در خانه و مدرسه ي نيكلا مي گذرد، با پدري كارمند، فرانسوي مسلك و گاهي بي خيال و گاهي جوشي و مادري مهربان و دلسوز و طبيعتا يك كمي سختگير. در مدرسه هم دوستاني دارد: يكي كه هميشه دارد مي خورد، يكي ديگر بابايش پليس است و احساس پليس بودن مي كند، ديگري بچه پولدار است و يكي قلدر است و با مشت به دماغ همه مي زند به جز آگنان لوس خرخوان كه عزيز دردانه خانم معلم است و چون عينك دارد نمي شود با مشت به دماغش كوبيد. خانم معلمي كه از دستشان مستاصل شده و آنها خيلي دوستش دارند و ناظمي كه به او بوين (آبگوشت) مي گويند چون مرتب مي گويد "توي چشم من نگاه كن" وچشم هايش عين لوبياي آبگوشت است.
تفاوت اصلي اين داستانها با بقيه داستانهاي اينچنيني تقسيم شدن قهرماني داستان بين همه بچه هاست. اينها همه محور شرارت اند و هيچ كس از دست شان در امان نيست. اين همه-قهرماني به ما كمك مي كند تا هركس تصويري از خود و كودكي اش را در اين بچه ها ببيند.
داستانهاي تعطيلات نيكلا كوچولو هم برعكس بقيه كتابها در خانه و مدرسه نمي گذرد. بلكه روايتگر دو تابستان نيكلاست، يكي را به يك هتل ساحلي مي روند و هفت پدر پدرش را در مي آورد و سالب بعد پدر و مادرش او را به يك اردو مي سپارند و خودشان به مسافرت مجردي مي روند. نتيجه مشخص است: بچه ها هفت پدر مسئولين اردو را در مي آورند.
هر دو ترجمه كتاب هم خوب است و تفاوت چنداني از نظر لحن و ريتم ترجمه ندارند. گويا جمشيد ارجمند نيز ترجمه اي از اين مجموعه دارد كه من نديده ام. اما هر چه هست، در اين فرصت كوتاه عمر ما، اين كتاب ها را بايد خريد و با ولع خواند و لذت برد و هر وقت غمي بود يا روزگار بد تا كرد، شايد خواندن يكي دو داستان چند صفحه اي نيكلا، مرهمي بر دل باشد. من به نوبه ي خودم خواندن اين كتاب را به تمام كودكان 9 تا 999 ساله توصيه مي كنم... و در نهايت آنچه مي ماند اداي احترامي است به دو بزرگمردي كه اين مجموعه را به بشريت هديه كردند: گوسيني و سامپه