1- آزادی عمل گسترده‌ای که تلویزیون صدای آمریکا در اختیار سازندگان پارازیت قرار داده بی‌شک در موفقیت آن نقش مهمی دارد. اینکه آیا این وضعیت ناشی از بی‌دروپیکری صدای آمریکاست یا سعه صدر مدیران آن، بحثیست جداگانه؛ آنچه مشهود است این است که در مقایسه با بی‌بی‌سی فارسی، هرچند که صدای آمریکا به یک نهاد رسمی (وزارت امورخارجه) بیشتر وابسته است اما محدودیت‌های اعمال شده بر آن بسیار بسیار کمتر است و دست‌کم در زمینه شوخی با نظام جمهوری اسلامی و نقد حاکمان آن - سوژه اصلی و جذاب طنزهای سیاسی ایرانی- سازندگان پارازیت تقریبا محدودیتی ندارند. از سوی دیگر در مقایسه با تلویزیون‌های تجاری و مستقل فارسی (فارسی وان، من و تو، پی ام سی)، صدای آمریکا نه پروای اسپانسر را دارد و نه بیم داغ و درفش تیم‌های برون مرزی سپاه و اطلاعات را. پارازیت از این آزادی نهایت بهره را برده است، آنچنان که گاهی به نظر می‌رسد حسینی و اربابی هرچه در ذهن داشته‌اند را به اجرا درآورده‌اند. آزادی از هرگونه نظارت در عالم رسانه نه لازم است و نه مفید. وبلاگ‌نویسی که مراحل ایده و نوشتن و انتشارش گه‌گاه به چند دقیقه ای تایپ و فشردن تکمه‌ای خلاصه می‌شود، به همان میزان که آزادی نشر عقاید دارد، احتمال انتشار اشتباهات و داوری‌های شتابزده و مطالب دردسرساز هم دارد و هرچقدر که شخص مهمتری باشد یا وبلاگ پرخواننده‌تری داشته باشد با خطر انتشار ناشایسته‌های خجالت‌آور بیشتر روبروست. بسیاری از روزنامه‌نگاران حرفه‌ای که با ذوق‌زدگی رو به وبلاگ‌نویسی آوردند و بعدها با مرور بعضی مطالب آرشیوی خود خجالت‌زده شدند می دانند که نظارت و حتی سانسور کیفی و حرفه‌ای مطالب که در رسانه‌های رسمی وجود دارد -بر خلاف سانسورهای سیاسی و عقیدتی- مفید و لازمند. کار زمان بر و پرزحمتی مثل ساختن یک شو کمدی سیاسی با وبلاگ‌نویسی غیر قابل قیاس و بی‌انصافیست، صرفا یادآور این نکته است که یا نظارت شدن دائمی یا دست کم مشاوره گرفتنِ گاه‌گاهی از سوی حرفه‌ای‌های عرصه تلویزیون و کمدی قطعا باعث بالارفتن سطح کیفی این برنامه و کاهش افت کیفیت‌های مقطعی پارازیت خواهد شد. 2- پارازیت از شبکه‌های اجتماعی به خوبی استفاده می‌کند. این برنامه از نخستین قسمتهایش صفحه فیس بوک مستقلی داشته است و رابطه‌ی مستقیم با مخاطبانش. پارازیت همچنین به طور مستقل بر روی یوتیوب آپلود می‌شود و مدتیست که نسخه‌ی طولانی‌تر گفتگو با میهمانانش فقط در نسخه‌های تحت وب منتشر می‌شود. اخیرا به گوپس هم آمده است. به این ترتیب نه فقط صدها هزار ایرانی از سراسر جهان به این ترتیب به بینندگان پارازیت اضافه می‌شوند بلکه -ومهمتر آنکه- حضور فعال در شبکه‌های اجتماعی باعث گرفتن بازخوردهای مستقیم از سوی مخاطبان می‌شود. به مدد این تکنولوژی‌ها، بخشی از کاری که تا پیش از این باید توسط موسسات نظرسنجی عریض و طویل و با صرف هزینه‌ی بسیار انجام می‌شد حالا در کمترین زمان ممکن به طور رایگان توسط خود سازندگان پارازیت قابل انجام است. آنها با حضور مداوم و فعال در شبکه‌های اجتماعی توانسته‌اند نبض مخاطبان را در دست بگیرند و طبق خواست آنان حرکت کنند. اگر برنامه‌ای چنین شاداب و نزدیک به سلایق نسل جوان ایرانی امروز، از آمریکای دور دست و از تلویزیونی که سلایق 30 سال پیش ایرانیان بر آن حاکم است، پخش می‌شود بخش مهمی از آن به خاطر همین تعامل دو طرفه است. این نقطه قوت، ضعف پارازیت هم می‌تواند محسوب می‌شود. دنباله‌روی از سلیقه طرفداران یک برنامه که در یک صفحه دور هم جمع شده‌اند و با کامنت‌های -معمولا- شتابزده و گذری نظرشان را بازتاب می‌دهند می‌تواند آن را روزبروز سطحی‌تر و دنباله‌روی توده‌ای کند که قرار بوده به آنها آگاهی ببخشد. اول شدن پی‌درپی عادل فردوسی‌پور در نظرسنجی‌های پارازیت در فیس‌بوک (در بخش خوبها)، آنهم به خاطر انداختن تکه‌های کم‌رمقی به مسئولان در حالی که در میان سایر گزینه‌ها کسانی در حد فعالان از جان گذشته حقوق بشر و محیط زیست وجود دارند می‌تواند زنگ خطری باشد برای سازندگان پاریزیت در زیاده جدی گرفتن و دنباله‌روی از فن‌ها و کامنت‌هایشان. 3- استفاده از زبان و ادبیات نسل سوم یکی دیگر از عوامل موفقیت پارازیت است. کامبیز حسینی و سامان اربابی در این برنامه همانطور حرف می‌زنند که جوانان ایرانی. این مساله شاید به نظر کسی که در ایران زندگی می‌کند مهم نیاید اما حفظ کردن و زنده نگه داشتن همین کلمات و دستور زبان سیال، برای کسی که سالهاست در جغرافیایی دور دست و با زبانی کاملا متفاوت زندگی می‌کند سخت و مهم است. در سطحی عمیق‌تر مساله فقط زبان به معنای کلمات و دستور زبان هم -که دائما به‌روز می‌شود- نیست، مساله‌ی مهمتر فرهنگ است. و برای دقیق صحبت کردن در یک فرهنگ باید دقیقا با آن فرهنگ زندگی کرد؛ باید وضعیت اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی، هنری و ادبی‌اش را از نزدیک دنبال کرد. برای این کار نمی‌توان مثل ناظری از بالا آن را ورق زد باید در آن بُر خورد. نقطه قوتی که دستندرکاران پارازیت به ویژه کامبیز حسینی از آن برخوردارند و البته در مواردی با بی‌دقتی آن‌ها را به نقطه ضعف پارازیت تبدیل می‌کنند. در یک رسانه رسمی با مخاطبانی وسیع، زبان کوچه و بازار هم باید پالوده شود حتی اگر قرار باشد برای توصیف زشتی‌ها و حمله به پلشتی‌ها مورد استفاده قرار گیرد؛ همانگونه که بسیاری از فیلمهای مطرح تاریخ سینما درباره زشتی‌ها و پلشتی‌ها بوده‌اند اما با بکار گرفتن اصول زیبایی شناسی. بکار بردن کلمات کوچه و بازار، بکارگرفتن دستور زبان نسل سوم، تزریق عصبیت به لحن صدا و حرکات بدن و حمله‌‌ به افراد که از مشخصات این زبان جدید است -مولفه‌هایی که به راحتی در ترانه‌/سروصداهای "رو بورس" این سال‌ها می‌توان دید- اگر با دقت و وسواس بسیار از فیلتر رد نشوند نتیجه آن خواهد شد که مثلا در یکی از شوها که به خبر اخراج متکی از وزارت امور خارجه پرداخته می‌شود، سامان اربابی چندبار منوچهر متکی را "سمبل طلا" صدا می‌زند! فریادهای گوش‌خراش حسینی و لحن بعضا تهاجمی‌اش با میهمانان هم با اندکی تغییر زاویه در همین فیلتر می‌تواند تبدیل به شور و هیجانی جذاب شود. 4- تئاتری بودن کامبیز حسینی مجری اصلی پارازیت یکی از نقاط قوت مسلم آن است. او بازیگر/کارگردانی خوب است که به خوبی هنرش را با مجری‌گری‌ آداپته کرده. تقریبا تمام بخش‌های اصلی را با تمرین قبلی و طرح و میزانسن‌های مناسب بر روی حرکات بدن و فراز و فرود صدایش اجرا می‌کند. معمولا متن‌ها را خودش می‌نویسد پس می‌داند چه متنی را بنویسد که با توانایی‌هایش جفت و جور باشد. چند سال قبل در نقد رادیو زمانه نوشتم که هرچند کمتر کسی به اندازه‌ی نویسنده متن آن را درک می‌کند اما این دلیلی بر آن نیست که نویسنده‌ بهترین مجری متن هم باشد؛ مجری‌گری هنری‌ست بسیار شبیه به بازیگری که تمرین و آمادگی سیتماتیک لازم دارد. از این جهت پارازیت قوت دارد اما از جهت عکسش همین قوت ضعفش محسوب می‌شود. حسینی نویسنده ی خوبی نیست یا دست کم از پس این حجم از کار برنمی‌آید. حتی اگر حسینی اصرار داشته باشد که متن نهایی را خودش بنویسد، برنامه‌ای تا حد حساس و پرمخاطب دست کم به دو نویسنده‌ی حرفه‌ای نیاز دارد تا هم مواد خام شوخی‌ها و دیالوگ‌های پرخونی را فراهم آورند و هم از گاف‌های بعضا فجیع برنامه جلوگیری کنند. مثلا حسینی در یک برنامه بر روی حرفهای محسن قرائتی که -اتفاقا به طور دقیق بر اساس چند آیه مشهور قرآن- مراحل تنبیه و در نهایت کتک زدن زنان را تشریح می‌کند، اشکال می‌گیرد و چند بار اصرار می‌کند که "در کجای اسلام گفته زنان را بزنید؟" در حالیکه آشنایی گذرایی با قرآن و به خصوص عبارت بسیار مشهور و جنجالی "اضربوهنّ " مانع از چنین گافی می‌شد. یا در بخش بلندی از پارازیت که پس از انتخاب نشدن هاشمی به ریاست مجلس خبرگان به این واقعه اختصاص یافت با روایتی مغلوط از پیشینه ونقش هاشمی در انقلاب و رژیم کنونی چندین بار بر کنار گذاشته شدنش از ساختار قدرت تاکید شد در حالیکه راوی گزارشی چنین مهم باید دست کم اینقدر اطلاع می‌داشت که هاشمی همچنان رئیس مجمع تشخیص مصحلت نظام است که نقش اجرایی بسیار مهمتری از ریاست مجلس خبرگان دارد. و از این قبیل بی‌دقتی‌های ریز و درشت که در کنار بعضی مونولوگ‌ها طولانی یا دیالوگ‌های تکراری و کم‌نمک، نیاز پارازیت به چند نویسنده همکار را فوری می‌سازد.

بسمه تعالی

به: مدیریت محترم سایت آی‌طنز از: رئیس قبیله بلنددندان‌های جزیره آدمخواران پولینزی موضوع: خوراک آی‌طنز پیوست: دعای خیر و آرزوی سلامتی احتراما به استحضار آن مقام منیع می‌رساند در پرتوی عنایات الهی مدتیست که کمیته فیلترینگ این جزیره تصمیم به فیلترینگ سایت‌های اینترنتی نموده است که باعث افتخار است اما متاسفانه سایت آی‌طنز هم به دلایل نامعلومی مشمول این عنایت قرار گرفته است و دسترسی ما به این سایت اشتهاآور منقطع گردیده است. متاسفانه خوراک سایت شما هم به صورت خلاصه و کوتاه بوده و سدجوع نمی‌نماید. فلذا خواهشمند است آن را به صورت کامل در دسترس قرار دهید که شدیدا به خوراک شما مورد نیاز است. توفیق روزافزون شما را ار درگاه احدیت خواستارم. ملونگا گالا گولا ملقب به ملونگای چاقالوخوار پی‌نوشت: ضمنا اگر ممکن است آدرس جناب آقای جلال سمیعی طنزنویس بزرگ جهان را برای دعوت معظم‌الیه به این قبیله در اختیار اینجانب قرار دهید.

ببخشید، ما دستمال کاغذی نیستیم یک سال از انتشار آخرین شماره «همشهری عصر» و «ستون طنز» صفحه آخرش می‌گذرد. ستونی که با نوشته‌های پنج نویسنده طنزپرداز منتشر می‌شد و لابد آن‌قدر برای مسئولان و خوانندگان همشهری عصر می‌ارزید که صبح به صبح پی‌گیر نوشتنش باشند و رسیدنش به صفحه و... خلاصه این‌که روزگار شیرینی بود و اگر نبود تلخیِ پس از این شیرینی (که تا امروز هم ادامه داشته و بهانه نوشتن این چند کلمه هم هست) به یکی از خاطرات شیرین مطبوعاتی این پنج نفر تبدیل می‌شد. یک سال از آن روزها گذشته است و حالا این پنج طنزنویس نمی‌دانند مخاطب این نوشته‌شان کیست. «مؤسسه همشهری» که همشهری چاپ عصر را چاپ و منتشر و توزیع و... می‌کرد؟ «مؤسسه رسانه شهر» که مجری طرح تولید همشهری عصر بود؟ آقای «علی طلوعی» که سردبیری همشهری عصر را بر عهده داشت؟ آقای «ناصر علاقمندان» که ظاهراً معاون سردبیر و متولی حساب و کتاب مالی همشهری عصر بود؟ یا خبرنگار سرویس فرهنگی همشهری عصر، که می‌گویند بخشی از حق‌التألیف نویسندگان ستون طنز را هم تحویل گرفته و دیگر پیدایش نیست؟ این پنج طنزپرداز، تنها این را می‌دانند که بیش از پنج ماه برای همشهری عصر قلم زدند و طنز نوشتند و پس از گذشت یک‌سال از توقف انتشار آن، بخش عمده حق‌التألیف‌شان را نگرفته‌اند و حالا هریک از مخاطبان احتمالیِ این نوشته، آنها را به یک دیگریِ دیگر حواله می‌دهد و آقای علی طلوعی هم (که علی‌الاصول به تبع قراردادی که با همشهری داشتند، مسئولیت همه‌چیز همشهری عصر بر عهده ایشان بوده و هست) این‌طور که پیداست جیب مبارک را بیشتر از کسانی که روزی برای روزنامه‌اش قلم می‌زدند هواداری می‌کنند و خود را موظف نمی‌دانند که به موضوع مطالبات معوقه این پنج طنزپرداز، حتی فکر کنند! گویی تاریخ مصرف این نویسنده‌ها تمام شده است و البته که کسی خود را موظف نمی‌داند به چند نویسنده تاریخ مصرف گذشته توجه کند. این نویسنده‌ها تا وقتی ارزش داشتند که قلمی می‌زدند و صفحه‌ای را پر می‌کردند و خواننده‌ای را جذب، تا احتمالاً آگهی بیشتری سراغ روزنامه بیاید و الی آخر. و حالا که نه روزنامه‌ای هست و نه آگهی‌ای و نه غیره، حضرات نیازی به یک مشت قلم به دست ندارند. می‌خواهند چه‌کار؟ حق و حساب‌ خودشان را گرفته‌اند و به سلامتی کرکره را پایین کشیده‌اند. حالا این قلم به مزدها هرچه از پشت در بسته مؤدبانه و متواضعانه صدا می‌زنند که «ببخشید، پس چندرغاز حق و حقوق قلم‌زنی ما چه می‌شود» چرت عصرگاهی‌شان پاره نمی‌شود که نمی‌شود. تازه اگر هم گاهی سر از این چرت بردارند لابد از خودشان یا ما یا شما می‌پرسند «حالا مگر این حق و حقوق چقدر هست که این‌همه سر و صدا می‌کنید.» و البته که حق‌التحریر پنج نویسنده طنزپرداز در برابر مبالغ پیشنهادی و دریافتی حضراتِ کارفرما رقمی نیست و چه راحت می‌شود همین چندرغاز را هم به نویسنده‌هایی که نه بیمه‌شان کرده‌اند و نه مزایایی برای‌شان در نظر گرفته‌اند مرحمت نکرد و به چرت عصرگاهی ادامه داد. البته آنچه این پنج نفر نویسنده طنزپرداز را به نوشتن این مختصر واداشته، صرفاً احیای حقوق معوقه و بالاکشیده‌شان نیست ـ که اگر هم بود، حق‌شان است و حلال‌شان و باید هم که احیایش کنند. این است که ظاهراً در مطبوعات ما، کارفرما به خودش حق می‌دهد تعهد صریحش به نویسنده را فراموش کند و در بهترین حالت با او مثل یک «دستمال‌ کاغذی» برخورد کند. یعنی پس از مصرف، بیندازدش دور. و تا وقتی ما قلم به دست‌ها، سرمان را پایین بیندازیم و ببینیم پروژه‌بگیرها و کارفرماها، به همراه برآوردهای میلیاردی و میلیونیِ خودشان، حق‌ ما را هم می‌خورند و یک آب هم روش، و بعد از این‌که استفاده‌شان را از ما کردند، می‌اندازندمان دور، اوضاع همین است که هست... حالا این پنج نویسنده طنزپرداز، می‌خواهند یک‌بار هم که شده پای احیای حق و حقوق پایمال‌شده‌شان بایستند و به حضرات بگویند که: «ما دستمال کاغذی نیستیم». رضا ساکی، جلال سمیعی، علیرضا لبش، عبدالله مقدمی، امید مهدی‌نژاد