ایرج پزشکزاد
نویسنده، طنزپرداز و روزنامه‌نگار
متولد 1306

ایرج پزشکزاد در سال 1306 از پدری پزشک و مادری معلم به دنیا آمد. اصلیت بهبهانی دارد، ولی در تهران متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران به پایان برد. در تهران و فرانسه، حقوق خواند و در همین رشته هم فارغ‌التحصیل شد. بعد از فارغ‌التحصیلی به استخدام وزارت امور خارجه در آمد و تا انقلاب سال 57 در آنجا به عنوان دیپلمات کار کرد. پنج سالی را در ایران به قضاوت پرداخت و از اوایل دهه 30 با چاپ داستان کوتاه در مجلات و ترجمه آثار ولتر رو به نوشتن آورد. بیشتر شهرتش را از نوشتن کتاب «دایی جان ناپلئون» به دست آورد. ناصر تفوایی هم در سال 1355 از این اثر فیلمی ساخت. اما «دایی جان ناپلئون» اولین کار پزشکزاد نبود؛ او «ماشاالله خان در دربار هارون الرشید» را در سال 1337 نوشت، بعد «دایی جان ناپلئون» را در سال1349.

ایرج پزشکزاد در این سال‌ها در زمینه‌های گوناگونی دست برده و نوشته است؛ نمونه‌اش کتاب‌هایی از جمله «طنز فاخر سعدی»، «حافظ ناشنیده پند» که برگی چند از خاطرات محمد گلنام است در زمینه مقالات و بررسی‌ها، «مروری در تاریخ انقلاب فرانسه»(از 14 ژوئیه1789 تا کودتای ناپلئون)، «مروری در تاریخ انقلاب روسیه» و.... «پسرحاجی باباجان» آخرین نوشته به چاپ رسیده این نویسنده در ایران است، ولی آخرین کتاب نوشته شده و چاپ شده‌اش در دنیا نیست. این کتاب بعد از سال‌ها تعویق در چاپ، اواخر پاییز امسال توسط نشر پژوه در 116 صفحه و به قیمت دوهزار تومان منتشر شد.

پزشکزاد خود می‌گوید: بعد از انقلاب از کار اخراج شدم، بطوری که حتی حقوق بازنشستگی شامل حالم نشد. بعد از آن به فرانسه بازگشتم و به کار روزنامه‌نگاری، قلم‌زنی و نوشتن اراجیف! مشغول شدم.

آثار

طنز
ماشاءالله خان در دربار هارون‌الرشید (۱۳۳۷) (رمان برای کودکان و نوجوانان)
دایی جان ناپلئون (۱۳۴۹) (رمان)
ادب مرد به ز دولت اوست تحریر شد (۱۳۵۲) (نمایش‌نامه)
خانوادهٔ نیک‌اختر (۱۳۷۹)
حافظ ناشنیده‌پند
انترناسیونال بچه‌پرروها (طنزیات سیاسی)
شهر فرنگ از همه رنگ (طنزیات سیاسی و اجتماعی)
پسر حاجی باباجان
بلیط خان‌عمو (نمایش‌نامه)
طنز فاخر سعدی
آسمون ریسمون (طنزیات ادبی)
بوبول (طنزیات اجتماعی)
گلگشت خاطرات (طنزیات اجتماعی) (۲۰۰۸) ناشر شركت كتاب
خانوادهٔ نیک‌اختر (طنزیات اجتماعی) (۲۰۰۴) نسخه سانسور نشده ناشر شركت كتاب
رستم صولتان (طنزیات اجتماعی) (۲۰۰۶) ناشر شركت كتاب

تاریخ
مروری در تاریخ انقلاب فرانسه
مروری در تاریخ انقلاب روسیه
ریشه‌های اختلاف چین و شوروی (رساله)
مروری در تاریخ مشروطیت ایران
مصدق بازمصلوب
مروری بر واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ ناشر شركت كتاب